CALL FOR PAPERS

Numer 2/2026

Polscy konserwatorzy zabytków i dzieł sztuki poza granicami kraju – badania, konserwacja, dokumentacja, edukacja

Redakcja czasopisma „Ochrona Zabytków” zaprasza do nadsyłania artykułów naukowych do numeru 2/2026, którego tematem przewodnim będzie działalność polskich konserwatorów zabytków oraz konserwatorów dzieł sztuki realizowana poza granicami kraju. Celem numeru jest przedstawienie dorobku, doświadczeń, metodologii oraz najnowszych wyników badań związanych z ochroną najcenniejszych światowych zespołów zabytkowych, w których znaczącą rolę odegrali specjaliści z Polski.

Zakres tematyczny

Zachęcamy do przesyłania tekstów dotyczących m.in.:

• badań techniki, technologii i materiałów oraz badań historycznych związanych z zabytkami i dziełami sztuki znajdującymi się poza granicami Polski;
• projektów i realizacji konserwatorskich polskich zespołów w Europie, Azji, Afryce, obu Amerykach i na Bliskim Wschodzie;
• dokumentacji konserwatorskiej, architektonicznej, archeologicznej i cyfrowej;
• programów edukacyjnych, staży, współpracy zespołów międzynarodowych i działań popularyzatorskich związanych z polską konserwacją za granicą;
• studiów przypadków dotyczących najważniejszych i najbardziej wymagających obiektów lub kompleksów zabytkowych na świecie;
• etyki, zarządzania, współpracy instytucjonalnej i wyzwań logistycznych w międzynarodowych projektach konserwatorskich.

Adresaci

Do nadsyłania tekstów zapraszamy przede wszystkim konserwatorów zabytków i dzieł sztuki, architektów, historyków sztuki i archeologów, specjalistów w zakresie dokumentacji oraz budowy technicznej i technologii, pracowników muzeów, instytutów badawczych i uczelni wyższych, a także uczestników i koordynatorów projektów konserwatorskich realizowanych za granicą.

Informacje praktyczne

Termin nadsyłania artykułów: 31 maja 2026 roku.

Wymogi edytorskie oraz wytyczne dla autorów można znaleźć na stronie: ochronazabytkow.nid.pl/panele/for-authors. Zgłoszenia należy przesyłać na adres redakcji: redakcjaoz@nid.pl.

Zapraszamy do współtworzenia numeru, którego celem jest ukazanie skali, znaczenia oraz różnorodności form międzynarodowego zaangażowania polskich konserwatorów.

Numer 1/2027

Skuteczność metod konserwacji zabytków – od teorii do praktyki

Redakcja czasopisma „Ochrona Zabytków” zaprasza do nadsyłania artykułów do numeru 1/2027, który będzie poświęcony skuteczności metod konserwacji zabytków. Celem jest zebranie najbardziej aktualnej wiedzy naukowej i doświadczeń zawodowych dotyczących skuteczności, integralności materiałów, kompatybilności technik oraz praktycznych konsekwencji stosowanych procedur konserwatorskich.

W obliczu dynamicznego rozwoju narzędzi konserwatorskich, zmieniających się standardów naukowych oraz rosnących oczekiwań środowiska numer ten ma stanowić platformę interdyscyplinarnej refleksji nad tym, co się sprawdza, a co w praktyce zawodowej wymaga rewizji, poprawy lub odrzucenia.

Zakres tematyczny

Redakcja zaprasza do nadsyłania artykułów poruszających takie zagadnienia, jak:

• ocena skuteczności metod konserwacji i restauracji (zarówno klasycznych, jak i nowych technik), w tym ocena ich efektywności w świetle najnowszych badań naukowych oraz przykładów z praktyki,
• kompatybilność materiałów konserwatorskich z materiałami oryginalnymi (badania nad interakcjami materiałów, ich trwałością, integralnością oraz wpływem na oryginał na przestrzeni czasu),
• integralność technik konserwatorskich (analiza zgodności metod z zasadami etycznymi i standardami naukowymi, przypadki rozbieżności między teorią a praktyką),
• ocena wpływu metod konserwacji na środowisko i zdrowie konserwatorów (badania nad bezpiecznymi i zrównoważonymi metodami konserwacji – szczególnie interesujące będą analizy dotyczące technik ograniczających ekspozycję na substancje toksyczne),
• wpływ regulacji prawnych i technicznych na praktyki konserwatorskie, np. związane z ograniczeniem stosowania toksycznych gazów w dezynfekcji i dezynsekcji obiektów. Wobec regulacji UE dotyczących substancji o potencjalnie bardzo negatywnym wpływie na środowisko i zdrowie pojawiają się nowe wyzwania w zakresie doboru alternatywnych, bezpiecznych metod.

Najbardziej interesują nas opracowania oparte na studiach przypadków wykorzystujących analizy empiryczne, badaniach laboratoryjnych materiałów konserwatorskich i porównaniach metod pod kątem ich zgodności z technikami historycznymi, a także propozycje oraz testy alternatywnych rozwiązań ograniczających negatywny wpływ na środowisko. Chętnie przyjmiemy również przeglądy literatury naukowej zawierające krytyczną analizę dotychczasowych osiągnięć oraz wskazujące istniejące luki badawcze.

Adresaci

Do współpracy zapraszamy w szczególności konserwatorów zabytków i dzieł sztuki, naukowców oraz badaczy zajmujących się problematyką konserwacji, chemii konserwatorskiej i materiałoznawstwa, przedstawicieli instytutów badawczych oraz laboratoriów konserwatorskich, jak również specjalistów z zakresu ochrony środowiska i bezpieczeństwa pracy w obszarze konserwacji.

Informacje praktyczne

Termin nadsyłania artykułów: 30 grudnia 2026 roku.

Wymogi edytorskie oraz wytyczne dla autorów można znaleźć na stronie: ochronazabytkow.nid.pl/panele/for-authors. Zgłoszenia należy przesyłać na adres redakcji: redakcjaoz@nid.pl.